Cartref Hedd Wyn yn mwynhau dathliad dwbl

Yr Ysgwrn
Mae Yr Ysgwrn, cyn gartref y bardd Hedd Wyn yn Nhrawsfynydd, newydd ennill gwobr gan y RICS am gadwraeth adeiladu yn ogystal â sicrhau achrediad amgueddfa am y tro cyntaf.

Roedd ffermdy a thir Yr Ysgwrn ym Mharc Cenedlaethol Eryri yn gartref i’r bardd Hedd Wyn cyn ei farwolaeth annhymig yn y Rhyfel Byd Cyntaf yn 1917, ac yn fuan wedi ei farwolaeth dyfarnwyd y Gadair iddo yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw.

Cerfiwyd y ‘Gadair Ddu’, fel y daeth i gael ei hadnabod, gan ffoadur o’r Rhyfel Byd Cyntaf o wlad Belg, Eugeen Vanfleteren, ac mae i’w gweld erbyn hyn yn y tŷ a gafodd ei adnewyddu’n llwyr a’i agor i ymwelwyr - diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol.

Cymeradwyodd Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (RICS) y gwaith adfer gofalus a wnaed ar yr adeilad a’r cyfleoedd newydd i’r cyhoedd ei fwynhau, gan ei enwi ymhlith y prosiectau cadwraeth adeiladu gorau yng ngwledydd Prydain.

Mae Yr Ysgwrn, a gwblhawyd ym mis Mai 2017, yn dathlu bywyd a chyflawniadau Hedd Wyn, ac fe saif erbyn hyn fel cofeb i’r dynion o Gymru a roddodd eu bywydau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, a’r cymunedau yng Nghymru a ddioddefodd y golled honno.

Dywedodd beirniaid y RICS: “Mae’r gwaith cadwraeth ar y cartref hwn mewn ardal mor anghysbell a’r golygfeydd ar draws Eryri, yn cynnig dealltwriaeth lawer mwy grymus o’i arwyddocâd mewn cyd-destunau diwylliannol a llenyddol ynghyd â’r cyfosodiad hanesyddol gydag erchyllterau’r Rhyfel Mawr, allai fod cael eu colli oni bai am hynny.”

Derbyniodd Yr Ysgwrn y wobr ar yr un pryd ag y cafodd achrediad amgueddfa am y tro cyntaf, sy’n cofnodi cam pwysig arall ar ei daith gyffrous.

Yn ôl i ben y dudalen