Partneriaeth Tirweddau Anghofiedig

Gwneud gwahaniaeth

Sut llwyddodd y prosiect sicrhau canlyniadau CDL ar gyfer treftadaeth

  • Mae’r dirwedd mewn gwell cyflwr o ganlyniad i reoli tyfiant rhedyn, trwsio terfynau a gwella rheolaeth grug. Mae stoc wedi gallu dychwelyd i bori 300 ha o dir mynydd ac mae niferoedd grugieir coch wedi cynyddu o 60 i 100. Mae unigolion â hawliau comin yn cydweithio’n agosach ac yn fwy brwd ynghylch cynnal ffermio da byw ar yr ucheldir.
  • Mae’r dreftadaeth ddiwydiannol mewn gwell cyflwr ac yn haws ei gwerthfawrogi ar ôl adfer nodweddion fel bythynnod gweithwyr a gêr weindio gyriant-stêm.

Sut llwyddodd y prosiect sicrhau canlyniadau CDL ar gyfer pobl

  • Datblygodd 50 o wirfoddolwyr sgiliau newydd mewn archeoleg, monitro bywyd gwyllt, cysylltu gyda’r cyhoedd a rheolaeth cefn gwlad ymarferol. Sefydlwyd grŵp walio cerrig sych, ac mae grŵp arall o wirfoddolwyr bellach yn trefnu gwyl gerdded flynyddol. Crëwyd grŵp archeoleg gwirfoddol o ganlyniad i gyrsiau archeoleg tirwedd a fynychwyd gan 60 oedolyn ac a arweiniodd at 15 prosiect ymchwil a 25 cymhwyster.
  • Mae dros 5,000 o ddisgyblion mewn 30 ysgol wedi dysgu mwy am dreftadaeth Blaenafon drwy raglen Fforwyr Tirwedd. Roedd y rhaglen yn cynnwys teithiau fforio, pecynnau adnoddau, gweithdai, hyfforddiant i athrawon, a hyfforddi 15 o dywyswyr tirwedd.
  • Dysgodd 300 o oedolion am dreftadaeth tirwedd drwy gyfuniad o 14 o gyrsiau wedi eu hachredu‘n ffurfiol a gweithgareddau eraill fel diwrnodau cadw gwenyn a sesiynau fforio am fwyd yn y gwyllt.

Sut llwyddodd y prosiect sicrhau canlyniadau CDL ar gyfer cymunedau

  • Mae dros 6,000 o bobl mewn 18 cymuned a gysylltwyd ar un adeg drwy lwybrau cludiant hanesyddol wedi dod ynghyd mewn gwyliau blynyddol i ddathlu eu treftadaeth.
  • Taclwyd troseddau tirwedd, yn cynnwys gyrru anghyfreithlon oddi ar y ffordd, tanau gwyllt a lluchio sbwriel. Llwyddwyd i wneud hyn drwy sicrhau presenoldeb heddwas a benodwyd i’r cynllun, drwy addysgu a thrwy greu llwybrau beicio a sgramblo pwrpasol gyda chymorth pobl ifanc. Arweiniodd hyn at well ymwybyddiaeth o effeithiau niweidiol troseddau tirwedd ac ymddygiad gwrth-gymdeithasol.
  • Cafodd dros 15km o lwybrau cerdded a beicio eu creu, eu gwella a’u dehongli’n well er mwyn annog mwy o ddefnydd ac i hybu twristiaeth ddiwyllianol yn yr ardal.
  • Sefydlwyd ffynhonnell o incwm rheolaidd drwy gynyrchu trydan micro-hydro. Defnyddir hwn i dalu am offer a cherbyd i’r gwirfoddolwyr cadwraeth, gan helpu sicrhau parhad y gwaith hwn yn y dirwedd.

Gwersi a ddysgwyd

  • Roedd sefydlu un tîm penodol i weithredu’r prosiect, a threulio amser ar y cychwyn i greu perthynas dda gyda budd-ddeiliaid, yn allweddol i lwyddiant y cynllun.
Yn ôl i ben y dudalen